Boli kolano – ortopeda czy fizjoterapeuta?

To jedno z częstszych pytań pacjentów z bólem kolana.

Czy najpierw umówić się do ortopedy? A może wystarczy konsultacja fizjoterapeutyczna? Czy trzeba od razu zrobić USG albo rezonans?

W praktyce odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, jak pojawił się ból, jak długo trwa i czy towarzyszą mu inne objawy.

W wielu przypadkach dobrym pierwszym krokiem może być fizjoterapeuta. Są jednak sytuacje, w których lepiej rozpocząć od konsultacji ortopedycznej.

Kiedy można zacząć od fizjoterapeuty?

Konsultacja fizjoterapeutyczna może być dobrym wyborem, jeśli ból kolana:

• pojawia się głównie podczas ruchu,
• występuje podczas biegania, treningu lub wchodzenia po schodach,
• narastał stopniowo, bez konkretnego urazu,
• wraca po większym wysiłku,
• pojawił się po zwiększeniu obciążeń treningowych,
• utrzymuje się po wcześniejszym urazie,
• pojawia się podczas powrotu do aktywności,
• występuje po operacji, kiedy pacjent jest już na etapie rehabilitacji.

Podczas konsultacji fizjoterapeuta nie ocenia wyłącznie miejsca, które boli.

Badanie może obejmować między innymi:

• zakres ruchu kolana,
• siłę mięśni,
• stabilność kończyny,
• sposób chodzenia,
• wykonanie przysiadu,
• pracę biodra i stawu skokowego,
• reakcję kolana na konkretne ruchy i obciążenia.

Na tej podstawie można ocenić, czy problem ma charakter przede wszystkim funkcjonalny i czy można rozpocząć fizjoterapię.

Kiedy lepiej zgłosić się do ortopedy?

Konsultację ortopedyczną warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy:

• doszło do świeżego urazu,
• kolano szybko i wyraźnie spuchło,
• występuje problem z obciążeniem nogi,
• zakres ruchu jest znacznie ograniczony,
• kolano daje poczucie blokowania lub niestabilności,
• objawy są silne i szybko się nasilają,
• potrzebna jest diagnostyka lekarska,
• konieczna jest ocena po zabiegu lub operacji,
• wcześniejsze leczenie nie przyniosło oczekiwanego efektu.

Ortopeda przeprowadza wywiad i badanie kliniczne, a następnie decyduje, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka.

Jeśli istnieją wskazania, ortopeda może podczas wizyty wykonać również badanie USG narządu ruchu.

Czy przed wizytą u ortopedy trzeba zrobić rezonans?

Nie.

Pacjenci często zakładają, że przed konsultacją ortopedyczną powinni najpierw wykonać rezonans magnetyczny.

Nie zawsze jest to potrzebne.

W wielu przypadkach pierwszym etapem powinno być badanie kliniczne. Dopiero na jego podstawie lekarz może zdecydować, czy potrzebne jest:

• RTG,
• USG,
• rezonans magnetyczny,
• inne badanie diagnostyczne.

Jeżeli pacjent posiada wcześniejsze badania, wypisy ze szpitala lub dokumentację po zabiegu, warto zabrać je na wizytę.

A co z USG wykonywanym przez fizjoterapeutę?

W niektórych sytuacjach fizjoterapeuta może korzystać z USG jako narzędzia pomocniczego podczas badania funkcjonalnego.

Takie badanie pomaga ocenić wybrane struktury i może wspierać planowanie fizjoterapii.

Trzeba jednak odróżnić je od diagnostycznego USG wykonywanego przez lekarza ortopedę lub radiologa.

USG fizjoterapeutyczne jest elementem wspierającym badanie i terapię, natomiast pełna diagnostyka obrazowa oraz rozpoznanie lekarskie pozostają w kompetencji lekarza.

Co jeśli nie wiem, od kogo zacząć?

To bardzo częsta sytuacja.

Pacjent nie musi samodzielnie wiedzieć, czy jego problem wymaga ortopedy, fizjoterapeuty czy dodatkowych badań.

Jeżeli ból narastał stopniowo i pojawia się głównie podczas aktywności, często można rozpocząć od fizjoterapeuty.

Jeśli natomiast doszło do świeżego urazu, dużego obrzęku, wyraźnego ograniczenia ruchu lub problemu z obciążaniem kończyny, rozsądniej zacząć od konsultacji ortopedycznej.

Najważniejsze jest to, żeby po pierwszym badaniu pacjent wiedział:

1. co prawdopodobnie powoduje problem,
2. czy potrzebna jest dalsza diagnostyka,
3. czy można rozpocząć rehabilitację,
4. jaki powinien być kolejny etap postępowania.

Ortopeda i fizjoterapeuta w jednym miejscu

Problemy z kolanem często wymagają współpracy kilku specjalistów.

Ortopeda może ocenić stan stawu, postawić rozpoznanie lekarskie i zaplanować diagnostykę.

Fizjoterapeuta prowadzi natomiast proces odzyskiwania ruchomości, siły, stabilności oraz powrotu do codziennej aktywności lub sportu.

Dlatego możliwość skorzystania z obu konsultacji w jednym miejscu może znacząco uprościć cały proces.

W Centrum Medycznym MF przy ul. Łagiewnickiej 12 we Wrocławiu dostępne są zarówno konsultacje ortopedyczne, jak i fizjoterapia.

Jeśli podczas badania fizjoterapeuta uzna, że potrzebna jest konsultacja lekarska, pacjent może zostać skierowany do ortopedy.

Podobnie po konsultacji ortopedycznej można rozpocząć lub kontynuować rehabilitację w tej samej placówce.

Kiedy nie należy zwlekać z konsultacją lekarską?

Szybszej oceny medycznej wymagają szczególnie sytuacje, w których:

• doszło do poważnego urazu,
• pacjent nie może obciążyć nogi,
• kolano jest wyraźnie zdeformowane,
• szybko narasta znaczny obrzęk,
• staw jest zaczerwieniony i gorący,
• pojawia się gorączka lub pogorszenie ogólnego samopoczucia,
• objawy szybko się nasilają.

W takich sytuacjach priorytetem powinna być diagnostyka medyczna.

Boli kolano – od czego zacząć?

Najprostsza zasada jest taka:

Ból przeciążeniowy, stopniowy lub związany z ruchem – często można rozpocząć od fizjoterapeuty.

Świeży uraz, duży obrzęk, problem z obciążaniem nogi lub potrzeba diagnostyki – lepiej rozpocząć od ortopedy.

Nie trzeba jednak samodzielnie rozstrzygać wszystkiego przed pierwszą wizytą.

Najważniejsze jest dobre badanie i jasny plan dalszego postępowania.

Konsultacja ortopedyczna i fizjoterapia we Wrocławiu

W Centrum Medycznym MF pomagamy pacjentom z bólem kolana, urazami, przeciążeniami oraz po operacjach ortopedycznych.

W placówce dostępne są:

• konsultacje ortopedyczne,
• USG narządu ruchu wykonywane przez ortopedę, jeśli istnieją wskazania,
• konsultacje fizjoterapeutyczne,
• pomocnicze USG wykorzystywane przez fizjoterapeutę,
• rehabilitacja po urazach i operacjach,
• fizjoterapia sportowa,
• przygotowanie do powrotu do aktywności.

Centrum Medyczne MF
ul. Łagiewnicka 12, Wrocław

Jeżeli nie wiesz, czy w przypadku bólu kolana rozpocząć od ortopedy czy fizjoterapeuty, najważniejszym pierwszym krokiem jest dokładne badanie i ustalenie właściwego kierunku dalszego postępowania.